Has這 Ogrodnicze - strona g堯wna  
       
 

Zapraszamy na portal ogrodniczy ogrodinfo.pl

ogrodinfo.pl

Szukaj: w roku: w kategorii:

WARZYWNICTWO

JESIENNA UPRAWA - KAPUSTA PEKI垶KA

mgr Andrzej Kalisz

Numer archiwalny: 06/2002


W ostatnich latach warzywo to na trwa貫 zadomowi這 si na polskim rynku, a jego znaczenie gospodarcze ci庵le ro郾ie. Obecnie uprawia si go na oko這 trzech tysi帷ach hektar闚. Swoj popularno嗆 zawdzi璚za przede wszystkim du瞠j plenno軼i przy kr鏒kim okresie wegetacji oraz mo磧iwo軼i przechowywania. Najwi璚ej produkuje si kapusty peki雟kiej jesieni, kiedy warunki klimatyczne s dla niej najbardziej odpowiednie i pozwalaj uzyska wysokie, najlepszej jako軼i plony. Uprawa tego gatunku wymaga jednak du瞠go do鈍iadczenia i starannego przeprowadzania niezb璠nych zabieg闚 piel璕nacyjnych.


Pocz徠ek uprawy
Pod upraw tej ro郵iny przeznacza si gleby 篡zne, zasobne w sk豉dniki pokarmowe i dobrze utrzymuj帷e wilgo. Kapusta peki雟ka korzystnie reaguje na nawo瞠nie obornikiem (optymalna jego dawka to 40–50 t/ha). Nawo瞠nie nim jest szczeg鏊nie wa積e na s豉bszych glebach. Najodpowiedniejszy dla tej ro郵iny odczyn pH wynosi 6,5–7,0. Doprowadza si go do tej warto軼i wapnuj帷 pole pod ork zimow. Preferowanymi metodami produkcji jest siew nasion bezpo鈔ednio w pole lub uprawa z rozsady doniczkowanej (fot. 1). Ze wzgl璠u na s豉by i trudno regeneruj帷y si system korzeniowy nie zaleca si produkcji tego warzywa z rozsady rwanej, gdy po jej posadzeniu na miejsce sta貫 procent przyj皻ych ro郵in mo瞠 by bardzo niski (nawet poni瞠j 10%). Przygotowuj帷 rozsad doniczkowan nasiona wysiewa si w lipcu bezpo鈔ednio do doniczek torfowych (4 x 4 cm) lub tac wielokom鏎kowych (42 x 42 mm, 96 kom鏎ek w tacy). Mo積a u篡wa multiplat z mniejszymi kom鏎kami (32 x 32 mm, 160 sztuk w tacy), lecz nale篡 bardziej dba o nawo瞠nie i podlewanie, aby nie dopu軼i do nadmiernego przesuszenia bry造 korzeniowej i niedo篡wienia ro郵in. Okres produkcji rozsady trwa oko這 3, 4 tygodnie, a sadzenie przypada na koniec lipca do po這wy sierpnia — dok豉dny termin zale篡 od wczesno軼i odmiany. Siew nasion bezpo鈔ednio w pole przeprowadza si dla odmian p騧nych oko這 20–25 lipca, dla wczesnych nie p騧niej ni na pocz徠ku sierpnia, w rz璠y co 40–45cm, na g喚boko嗆 oko這 1 cm. Po wschodach, w fazie 3, 4 li軼i, ro郵iny si przerywa, pozostawiaj帷 po jednej co 30–35 cm w rz璠zie.

FOT. 1. ROZSADA KAPUSTY PEKI垶KIEJ W TACY WIELOKOM紑KOWEJ



Zwalczanie chwast闚 i nawadnianie
W uprawie z rozsady doniczkowanej odchwaszczanie powinno by przeprowadzone 2, 3 tygodnie po posadzeniu (fot. 2).

FOT. 2. MΜDE RO印INY KAPUSTY PEKI垶KIEJ — PLANTACJA PO MECHANICZNYM ZWALCZANIU CHWAST紟


Zazwyczaj zabieg ten wykonuje si jednorazowo, bowiem ro郵iny zakrywaj mi璠zyrz璠zia ju po oko這 4 tygodniach wzrostu w polu. Wi瘯szym problemem s chwasty w uprawach z siewu bezpo鈔edniego, kt鏎e trzeba jak najszybciej usuwa, w fazie od li軼ieni do 2, 4 li軼i, nie dopuszczaj帷 do ich mocnego ukorzenienia si. Zabieg ten trzeba wykonywa ze szczeg鏊n ostro積o軼i, 豉two bowiem usun望 wraz z chwastami siewki kapusty peki雟kiej. Ochron kapusty peki雟kiej przed chwastami mo積a prowadzi wy陰cznie zabiegami agrotechnicznymi (mechaniczne i r璚zne usuwanie chwast闚, wyb鏎 stanowiska ma這 zachwaszczonego, walka z chwastami w przedplonach). Nie wolno stosowa herbicyd闚 zalecanych dla kapusty g這wiastej. 字odki chemiczne aplikowane w uprawach ro郵in przedplonowych i d逝go zalegaj帷e w glebie mog negatywnie wp造n望 na wzrost i jako嗆 uprawianej po nich kapusty peki雟kiej. Nale篡 pami皻a o w豉軼iwym nawadnianiu ro郵in, gdy kapusta peki雟ka ma du瞠 wymagania wodne przez prawie ca造 okres wegetacji. Wynika to mi璠zy innymi z p造tkiego systemu korzeniowego i szybkiego przyrostu masy nadziemnej. Najwi瘯sze zapotrzebowanie na wod przypada na okres zawi您ywania i dorastania g堯wek. Plantacj najlepiej nawadnia ma造mi dawkami (oko這 5 mm opadu), lecz cz瘰to, w razie potrzeby nawet co kilka dni.

Niedobory pierwiastk闚
Ro郵iny kapusty peki雟kiej wymagaj du篡ch ilo軼i nawoz闚 mineralnych w postaci 豉two przyswajalnej: 100–120 kg P2O5, 200–260 kg K2O i 120–150 kg N na hektar. Azotem nale篡 nawozi w 2 lub 3 dawkach (pierwsza — przedwegetacyjnie, kolejna — po 2, 3 tygodniach od siewu lub 2 tygodniach od sadzenia). U ro郵in mog wyst徙i zaburzenia spowodowane niedoborem azotu przejawiaj帷e si jasno zielonym przebarwieniem li軼i, kt鏎e szybko 鄴趾n. Brzegi dolnych li軼i i ich nerwy przybieraj kolor r騜owy. Je瞠li stwierdzi si niedob鏎 tego sk豉dnika nie p騧niej ni na 3 tygodnie przed zbiorem, najlepiej jest opryska ro郵iny roztworem saletry wapniowej (granulowanej w st篹eniu 1,5%, p造nnej w st篹eniu 3%). Zbyt ma豉 zawarto嗆 potasu prowadzi do krucho軼i li軼i, utraty intensywnie zielonej barwy na brzegach li軼i zewn皻rznych, ich 鄴趾ni璚ia i zasychania, dolne mog si w trakcie zbioru i transportu ob豉mywa. Aby unikn望 tego typu objaw闚 konieczne jest uzupe軟ienie zawarto軼i tego sk豉dnika w glebie przed upraw. Deficyt magnezu objawia si chloroz tkanki li軼i mi璠zy nerwami, symptomy mog przechodzi w br您owienie i nekrotyczn plamisto嗆. Wzrost ro郵in w takich przypadkach jest silnie ograniczony. Niedobory tego sk豉dnika w ro郵inach wyst瘼uj zazwyczaj przy zbyt du瞠j zawarto軼i wapnia w glebie. Kapusta peki雟ka jest wra磧iwa tak瞠 na niedob鏎 wapnia, prowadz帷y do wyst徙ienia choroby fizjologicznej zwanej tipburnem.

Tipburn
Jego objawami s nekrozy brze積e li軼i wewn皻rznych (fot. 3) tworz帷ych g堯wk, dlatego inn nazw tej choroby jest brzegowe zamieranie blaszek li軼iowych.

FOT. 3. OBJAWY TIPBURNU NA WEWN邛RZNYCH LI列IACH KAPUSTY PEKI垶KIEJ


Na martwej tkance mog nast瘼nie rozwija si choroby grzybowe (na przyk豉d szara ple填) lub bakterie z rodzaju Erwinia, co powoduje ca趾owit utrat warto軼i handlowej g堯wek. Tipburn towarzyszy cz瘰to szybkiemu wzrostowi g堯wek (kapusta peki雟ka jest jednym z najszybciej rosn帷ych warzyw) przy jednoczesnym niedoborze wapnia i wody, wyst瘼uje przy zbyt wysokim nawo瞠niu azotem (p騧ne i obfite dokarmianie azotem prowadzi tak瞠 do nadmiernej akumulacji azotan闚 w cz窷ciach konsumpcyjnych tego warzywa) i du篡m zasoleniu gleby. Cho tipburn obserwuje si przewa積ie w uprawie letniej kapusty peki雟kiej, niekiedy jego objawy pojawiaj si w g堯wkach zebranych jesieni. Ryzyko jesiennego pora瞠nia zwi您ane jest tak瞠 z du篡mi wahaniami dobowymi temperatury — noc wyst瘼uj przymrozki, a w s這neczny dzie temperatura jest o kilkana軼ie stopni wy窺za. Zalecan zawarto軼i wapnia w glebie, na kt鏎ej b璠zie uprawiana kapusta peki雟ka, jest co najmniej 1500 mg Ca/l. Je郵i stwierdzi si ni窺zy poziom tego sk豉dnika w pod這簑 na pocz徠ku uprawy, mo積a pog堯wnie zastosowa kred w dawce 0,5–1 t/ha, nie p騧niej jednak ni na miesi帷 przed zbiorem. Wskazanym zabiegiem profilaktycznym, kt鏎y mo瞠 poprawi zdrowotno嗆 kapusty peki雟kiej, jest kilkakrotne w trakcie wegetacji opryskiwanie saletr wapniow granulowan (1,5%) lub p造nn (3%).

Pieprzowa plamisto嗆
Kapusta peki雟ka uprawiana w warunkach sprzyjaj帷ych intensywnemu wzrostowi oraz przy niedoborze sk豉dnik闚 pokarmowych lub w czasie przechowywania w ni窺zej od zalecanej temperaturze jest bardziej podatna na pieprzow plamisto嗆. Objawami tego zaburzenia fizjologicznego s jasnobr您owe plamki o 鈔ednicy od 1–2 mm, niekiedy otoczone 鄴速 obw鏚k. Szczeg鏊nie wyra幡ie widoczne s one na nerwach li軼iowych. Niekiedy mog przybiera wi瘯sze rozmiary i 陰czy si ze sob, powoduj帷 zamieranie cz窷ci ro郵iny. Choroba ta znacznie obni瘸 atrakcyjno嗆 g堯wek. Niestety, skutecznych metod zwalczania dotychczas nie opracowano.

Przed czym chroni poza tym
Kapusta peki雟ka jest pora瘸na przez te same choroby infekcyjne i szkodniki, co inne warzywa kapustne. W uprawie jesiennej zagro瞠nie stanowi przede wszystkim 鄉ietka kapu軼iana, miniarki, mszyce oraz g御ienice bielinka kapustnika, bielinka rzepnika i tantnisia krzy穎wiaczka. Do zwalczania chor鏏 i szkodnik闚 nale篡 wykorzystywa 鈔odki o mo磧iwie kr鏒kim okresie karencji, zgodnie z aktualnym Programem ochrony warzyw (HO 1/2002).

Zbi鏎 i przechowywanie
Zbiory kapusty peki雟kiej, w zale積o軼i od odmiany i metody uprawy, rozpoczynaj si pod koniec wrze郾ia i trwaj niekiedy nawet do pocz徠ku listopada. Przeci皻ny plon handlowy wynosi 60–80 t/ha, lecz mo磧iwe jest tak瞠 uzyskanie nawet ponad 100 t/ha. Chocia warzywo to potrafi wykszta販i g堯wki wa膨ce ponad 3 kg, na naszym rynku najbardziej preferowane s te o masie oko這 1–1,5 kg. G堯wki przeznaczone do sprzeda篡 powinny by dobrze wykszta販one (fot. 4), zbite (fot. 5), bez chor鏏 i uszkodze spowodowanych przez szkodniki. Kapust peki雟k zbiera si r璚znie, wycinaj帷 tak jak kapust g這wiast bia陰, ko鎍z帷 zbiory przed nadej軼iem mroz闚 (wytrzymuje kr鏒kotrwa貫 przymrozki nawet do –4°C). G堯wki do przechowywania najlepiej zbiera, gdy jest sucha i ch這dna pogoda. Optymalnymi warunkami przechowywania jest temperatura od 0°C do 3°C i wilgotno嗆 wzgl璠na powietrza oko這 95%. Szczeg鏊nie wra磧iwe na uszkodzenia ch這dowe odmiany korzystniej jest przechowywa w temperaturze nieco wy窺zej od 0°C. Kapusta peki雟ka jest bardzo wra磧iwa na dzia豉nie etylenu, kt鏎ego nawet niewielkie ilo軼i (oko這 10 ppm) zwi瘯szaj podatno嗆 na choroby fizjologiczne, powoduj wi璠ni璚ie li軼i i przyspieszenie procesu starzenia si g堯wek.

FOT. 4. DOBRZE WYKSZTAzONA G紟KA KAPUSTY PEKI垶KIEJ



Dr Andrzej Kalisz jest pracownikiem Akademii Rolniczej w Krakowie

powr鏒

 

Szk馧karstwo | plantpress.pl | archiwum | kontakt | polityka prywatno軼i
  © 1999-2013 Plantpress Sp. z o.o.
 

NOTA PRAWNA

Materia造 umieszczone na tym portalu obj皻e s ochron wynikaj帷 z ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a w豉軼icielem ich autorskich praw maj徠kowych jest Plantpress sp. z o.o z siedzib w Krakowie.

Plantpress sp. z o.o z siedzib w Krakowie zastrzega w rozumieniu art. 25 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, i dalsze rozpowszechnianie aktualnych artyku堯w opublikowanych na tym portalu jest zabronione niezale積ie od celu w jakim rozpowszechnienie mia這by nast徙i, lub u篡tego 鈔odka przekazu.