Has這 Ogrodnicze - strona g堯wna  
       
 

Zapraszamy na portal ogrodniczy ogrodinfo.pl

ogrodinfo.pl

Szukaj: w roku: w kategorii:

KWIACIARSTWO

PELARGONIE O OZDOBNYCH I O PACHN。YCH LI列IACH

dr Joanna Przym瘰ka

Numer archiwalny: 05/2003


O po這w lub nawet dwukrotnie wy窺za cena, jak uzyskuj pelargonie o ozdobnych i o pachn帷ych li軼iach, w por闚naniu z tradycyjnymi rabatowymi i bluszczolistnymi wynika z wy窺zych koszt闚 produkcji tych pierwszych. Pomimo wysokiej ceny, maj wielu zwolennik闚.


Li軼ie kolorowe...

Pierwsze pelargonie o ozdobnych li軼iach wyhodowano w XIX wieku. By造 w鈔鏚 nich 'Mrs Pollock' (fot. 1) i 'Happy Thought' (fot. 2). Do ich otrzymania wykorzystano odmiany pelargonii rabatowej (Pelargonium x hortorum), bluszczolistnej (P. x hederaefolium) i odmiany botaniczne gatunk闚 dziko rosn帷ych w Afryce, mi璠zy innymi P. peltatum (var. variegatum), o li軼iach z kremowobia造m obrze瞠niem. Dopiero jednak w 1997 roku firma Elsner uzyska豉 metod kultur tkankowych (in vitro) 11 odmian o utrwalonych cechach (rysunek na li軼iach), du瞠j sile wzrostu i wysokiej zdrowotno軼i, nadaj帷 im nazw Pelgardini. Pierwsze z nich pokazano na mi璠zynarodowej wystawie ro郵in ozdobnych Aalsmeer '97, a w 1998 r. rozpocz皻o masow produkcj Pelgardini.


FOT. 1. 'MRS POLLOCK'


FOT. 2. 'HAPPY THOUGHT'

Do grupy Pelgardini nale膨 wy陰cznie odmiany pelargonii rabatowej hodowli Elsnera, maj帷e dwu- lub tr鎩barwne li軼ie. Wyj徠ek stanowi odmiana 'Sinbar' otrzymana przez Brytyjczyka Sintona, a rozmno穎na i genetycznie utrwalona przez wspomnian niemieck firm. Opr鏂z tych z grupy Pelgardini, istnieje jednak wiele innych odmian o kolorowych li軼iach (tab. 1). Pelargonie rabatowe o dwubarwnych li軼iach nie maj na blaszce li軼iowej, charakterystycznego dla P. x hortorum (syn. P. zonale), pier軼ienia (fot. 3). U tych o li軼iach tr鎩kolorowych, okre郵anych mianem Tricolor, przyjmuje on natomiast form szerokiego, atrakcyjnego przebarwienia, otoczonego ja郾iejszym obrze瞠niem. Za naj豉dniejsz pelargoni o li軼iach dwubarwnych uwa瘸 si odmian 'Vancouver Centennial'  (fot. 4), u kt鏎ej przypominaj one li軼ie klonu i kontrastuj z czerwonymi kwiatami. W鈔鏚 odmian o li軼iach tr鎩barwnych wyr騜niaj si: 'Contrast' (fot. 5), 'Mrs Pollock' i  'Don's Whrlygig'. Ta ostatnia osi庵a najwy窺ze ceny (w Wielkiej Brytanii 5 funt闚/szt.). Godna szczeg鏊nej uwagi jest tak瞠 odmiana 'Frank Headley', o ciemnozielono-bia造ch li軼iach, kt鏎a charakteryzuje si — rzadko spotykanym w鈔鏚 pelargonii o ozdobnych li軼iach — bardzo obfitym kwitnieniem.


FOT. 3. 'WILHELM LANGGUTH'


FOT. 4. 'VANCOUVER CENTENNIAL'


FOT. 5. 'CONTRAST'

Wyj徠kowo ciekawe s pelargonie rabatowe z grup Exotica i Stellar. Te pierwsze maj d這niastoklapowane li軼ie, na brzegu nieregularnie z帳kowane, z mocno zaznaczonym pier軼ieniem, a kwiaty o d逝gich, w御kich, niekiedy dwubarwnych p豉tkach (np. 'E. Appleblossom'). Odmiana 'E. Tricolor', dzi瘯i tr鎩barwnym li軼iom, mo瞠 by zaliczona do dw鏂h grup — Exotica i Tricolor. Pelargonie z grupy Stellar (fot. 6), kt鏎a wywodzi si od starych australijskich odmian hodowli Botha, maj bardzo d逝gie, w御kie p豉tki, na brzegach silnie powcinane. Z australijskiej linii hodowlanej pozosta這 do dzi zaledwie kilkana軼ie odmian, kt鏎ych hodowl zachowawcz prowadzi si tylko w Wielkiej Brytanii.


FOT. 6. PRZEDSTAWICIELKA GRUPY STELLAR

Pelargonie bluszczolistne o ozdobnych li軼iach reprezentuj g堯wnie odmiany z grupy Silver, o li軼iach ze srebrzystobia造m obrze瞠niem. U odmian 'Evka' (fot. 7) i  'Francis Parmeter' bia這 obrze穎ne li軼ie s do嗆 ma貫, lecz  jeszcze mniejsze wyst瘼uj u grupy Baby. Rarytasem poszukiwanym przez koneser闚 jest odmiana 'Exotica Helix White', o li軼iach z unikatowymi, dwubarwnymi, bia這-r騜owymi przebarwieniami brzegu blaszki.


FOT. 7. PELARGONIA BLUSZCZOLISTNA 'EVKA'

...i wonne

Moda na pelargonie o pachn帷ych li軼iach, przeznaczone do uprawy na zewn徠rz, zapanowa豉 w Europie w drugiej po這wie lat 90. ubieg貫go stulecia. Pelargonie te reprezentowane s g堯wnie przez odmiany i gatunki (np. P. x fragrans — fot. 8) hodowli niemieckiej oraz brytyjskiej, a ostatnio tak瞠 przez holenderskie kreacje pochodz帷e z przedsi瑿iorstwa Pedro Plants, rozmno穎ne in vitro w Polsce (tab. 2). Nowo軼i holenderskie promuje si pod nazw Moskito Schocker (patrz HO 4/2002) lub mosquito fighters, co oznacza: odstraszaj帷e komary. Ju sama nazwa sugeruje intensywny zapach li軼i tych odmian ('Citronova White', 'C. Marble'), kt鏎y ma by zapor przed komarami, meszkami i innymi owadami.


FOT. 8. PELARGONIUM X FRAGRANS

Pachn帷e li軼ie pelargonii — o woni, na przyk豉d, cytryny czy mi皻y — nie dor闚nuj urod tym ozdobnym (fot. 9). S najcz窷ciej jednobarwne, zwykle ma貫 i szorstkie w dotyku. Mi瘯ki kutner wyst瘼uje jedynie na li軼iach odmiany 'Chocolate Peppermint' i u gatunku Pelargonium tomentosum. Jeszcze skromniej prezentuj si ich kwiaty — ma貫, pojedyncze, o w御kich p豉tkach, a jedynie u odmiany 'Clorinda' du瞠, z szerokimi p豉tkami i wyj徠kowo efektowne. Pomimo mniejszych walor闚 ozdobnych w por闚naniu z popularniejszymi grupami pelargonii, gatunki i odmiany o pachn帷ych li軼iach znajduj coraz szersze zastosowanie. Poleca si je przede wszystkim do kompozycji ro郵innych w po陰czeniu z zio豉mi, sadzone w zdobionych, drewnianych skrzynkach balkonowych lub w kamiennych misach, kt鏎e wystawiane s na tarasy i do ogrod闚 patiowych.


FOT. 9. PELARGONIUM QUERCIFOLIUM 'ROYAL OAK' (Z PRAWEJ) I P. 'CANDY DANCER'



powr鏒

 

Szk馧karstwo | plantpress.pl | archiwum | kontakt | polityka prywatno軼i
  © 1999-2013 Plantpress Sp. z o.o.
 

NOTA PRAWNA

Materia造 umieszczone na tym portalu obj皻e s ochron wynikaj帷 z ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a w豉軼icielem ich autorskich praw maj徠kowych jest Plantpress sp. z o.o z siedzib w Krakowie.

Plantpress sp. z o.o z siedzib w Krakowie zastrzega w rozumieniu art. 25 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, i dalsze rozpowszechnianie aktualnych artyku堯w opublikowanych na tym portalu jest zabronione niezale積ie od celu w jakim rozpowszechnienie mia這by nast徙i, lub u篡tego 鈔odka przekazu.