Has這 Ogrodnicze - strona g堯wna  
       
 

Zapraszamy na portal ogrodniczy ogrodinfo.pl

ogrodinfo.pl

Szukaj: w roku: w kategorii:

RYNEK

RYNEK TRUSKAWEK DESEROWYCH W POLSCE

Tomasz W這darczyk

Numer archiwalny: 10/2006


Produkcja truskawek w naszym kraju jest od wielu lat niestabilna i zmienia si zale積ie od koniunktury. Wp造waj na ni zw豉szcza ceny skupu owoc闚 dla przetw鏎stwa, kt鏎e w ubieg造m roku nale瘸造 do najni窺zych w ostatnim dziesi璚ioleciu. Na Dolnym 奸御ku wynosi造 one przeci皻nie oko這 1 z/kg, podczas gdy 鈔edni koszt produkcji — w uprawach tradycyjnych — wynosi 1,50–2,00 z/kg. Z r闚nie niekorzystn sytuacj mieli鄉y do czynienia w 2001 roku. W tak kr鏒kim okresie by造 wi璚 a dwa sezony, w kt鏎ych producenci ponie郵i dotkliwe straty. Z tego powodu mo積a ostatnio zaobserwowa wzrost zainteresowania upraw truskawek deserowych. Uwa瘸m, 瞠 wyst瘼uj wystarczaj帷e przes豉nki do podj璚ia tego ryzyka. Nie uda si jednak utrzyma obecnej wysokiej pozycji Polski w bran篡, bez kompleksowej poprawy nie tylko produkcji, ale tak瞠 jako軼i produkt闚, oraz bez agresywnego marketingu.


 Op豉calno嗆

Nie spos鏏 analizowa sektora truskawek deserowych w oderwaniu od produkcji owoc闚 dla przetw鏎stwa, gdy sytuacja w tej bran篡 jest wyznacznikiem dla ca貫go rynku truskawek. Wystarczy przypomnie, i dominacja Polski w eksporcie owoc闚 mro穎nych jest uwarunkowana oko這 3-krotnie ni窺zymi cenami surowca w naszym kraju ni na Zachodzie. Alternatyw dla ogrodnik闚 mo瞠 by intensyfikacja produkcji truskawek deserowych, za czym przemawiaj, mi璠zy innymi:

  • silna destabilizacja europejskiego rynku przemys這wych truskawek, wywo豉na g堯wnie ekspansj mro穎nych owoc闚 z Chin i Maroka;
  • monopolistyczna praktyka zak豉d闚 przetw鏎czych w Polsce;
  • mo磧iwo嗆 uzyskiwania za owoce deserowe cen o 40–60% wy窺zych ni za surowiec dla przetw鏎stwa;
  • spadek zainteresowania konsument闚 owocami mro穎nymi;
  • znaczny wzrost wymaga co do jako軼i u odbiorc闚 trus­kawek dla przetw鏎stwa i zwi您any z tym wzrost koszt闚 produkcji.

W ostatnich latach produkcja truskawek dla przetw鏎stwa by豉 op豉calna tylko w dw鏂h sezonach (tabela). Chocia rozchwianie rynku da這 si zauwa篡 ju od pocz徠ku lat 90. ub. wieku, to czynniki wywo逝j帷e destabilizacj rynku by造 wtedy wzgl璠nie znane i — w du篡m stopniu — przewidywalne. Cech charakterystyczn waha w ostatnich latach jest natomiast silny wzrost konkurencji ze strony nowych eksporter闚 — Chin i Maroka. Wiosn ubieg貫go roku cena mro穎nych truskawek od tych dostawc闚 si璕n窸a 500 euro za ton (鈔ednia cena mro穎nych truskawek z Polski w okresie od stycznia do wrze郾ia 2005 r. wynios豉 726 euro/t). Istnieje wielka obawa, czy b璠ziemy w stanie konkurowa z tymi krajami, gdy we幟ie si pod uwag ich du穎 ni窺ze koszty produkcji, a przede wszystkim niewielkie nak豉dy ponoszone na zbi鏎 owoc闚 (tania si豉 robocza).

Polskie zak豉dy przetw鏎cze cz瘰to stosuj wysokie mar瞠 kosztem cen oferowanych producentom. Wyra幡ie wida tu brak d逝gofalowej strategii tych podmiot闚, kt鏎a uwzgl璠nia豉by nie tylko mo磧iwo嗆 uzyskania przez nie szybkiego i du瞠go zysku, lecz r闚nie kwestie ekonomicznego przetrwania i zysk闚 producent闚 owoc闚.

Op豉calno嗆 produkcji truskawek przemys這wych w Polsce w latach 2000–2005

廝鏚這: dane w豉sne Autora

Eksport

W zwi您ku z otwarciem polskiego rynku na owoce deserowe z kraj闚 o d逝窺zym ni w Polsce okresie wegetacji truskawki s dost瘼ne w handlu r闚nie poza tradycyjnym sezonem owocowania. Owoce z Hiszpanii mo積a spotka u nas ju pod koniec lutego. Polskie gospodarstwa coraz odwa積iej przechodz na produkcj sterowan truskawek — na zbi鏎 przyspieszony i op騧niony. Uwa瘸m, i nale篡 skupi si przede wszystkim na tym drugim terminie, kiedy na terenie "starej" UE ko鎍zy si ju oferta owoc闚 deserowych z Hiszpanii, Maroka, Egiptu, W這ch, Belgii i Francji — najwi瘯szych dostawc闚 tych produkt闚 na rynek unijny. Nasz eksport powinien skupia si na takich krajach, jak Niemcy, Wielka Brytania, Czechy i Rosja (o ile ten kraj zniesie wprowadzony 14 listopada 2005 roku zakaz importu owoc闚 i warzyw z Polski). We wszystkich popyt na trus­kawki jest bardzo du篡, a np. w Niemczech nasze owoce uchodz za bardzo atrakcyjne ze wzgl璠u na smak, aromat i tak zwan ekologiczno嗆.

Rynek czeski wci捫 jeszcze si rozwija. W tym kraju mo磧iwo軼i wzrostu produkcji truskawek s jednak ograniczone, ze wzgl璠u na brak tradycji tych upraw i wysokie koszty produkcji zwi您ane przede wszystkim z kosztami zbioru (niskie bezrobocie, a wi璚 ma這 ch皻nych do pracy w rolnictwie). Na podstawie w豉snych do鈍iadcze mog stwierdzi, i blisko嗆 rynku czeskiego by豉 g堯wn si陰 motywuj帷 mnie do rozwijania produkcji truskawek deserowych. W latach 2004 i 2005 udzia eksportu do Czech stanowi oko這 60% mojej sprzeda篡. Ceny hurtowe uzys­kiwane w 2004 r. u czeskich odbiorc闚 wynosi造 3,80–5,20 z/kg, zale積ie od odmiany oraz wielko軼i wysy豉nych partii, i stanowi造 120–160% cen uzyskiwanych w hurtowej sprzeda篡 w Polsce.

Najwa積iejsze problemy

Utrudnienia w rozwijaniu produkcji owoc闚 deserowych to, wed逝g mnie:

  • nierozwini皻a b康 s豉bo rozwini皻a 鈍iadomo嗆 marketingowa naszych producent闚;
  • silne rozdrobnienie i wci捫 przewa瘸j帷y ekstensywny charakter upraw;
  • du瞠 op騧nienia we wdra瘸niu nowych technologii;
  • niech耩 producent闚 do zrzeszania si;
  • ograniczenia logistyczne;
  • niski poziom certyfikacji upraw, koniecznej przy eksporcie owoc闚.
Rola marketingu

Jednym z najbardziej uznanych autorytet闚 w dziedzinie marketingu produkt闚 spo篡wczych jest Amerykanin Philip Kotler. Wed逝g niego, na specyfik marketingu produkt闚 spo篡wczych wp造waj takie cechy, jak: "...charakter produkcji 篡wno軼i oraz droga, jak przebywaj produkty, przechodz帷 ze sfery produkcji do sfery konsumpcji...". Do specyficznych cech deserowych owoc闚 truskawek nale膨, mi璠zy innymi: nietrwa這嗆, sezonowo嗆 poda篡 oraz r騜norodno嗆 odmian wymagaj帷ych odmiennego podej軼ia do sprzeda篡.

Przy marketingu produkt闚 spo篡wczych podkre郵i nale篡 rol marketingu mix, kt鏎y opiera si na wskazaniu czterech podstawowych obszar闚 dzia豉nia przy podejmowaniu decyzji rynkowych: produktu (w tym opakowania), ceny, dystrybucji i promocji. Poniewa ceny zbytu truskawek deserowych — powi您ane z sytuacj w bran篡 przetw鏎stwa tych owoc闚 — s g堯wnym problemem polskich producent闚, skupi si na pozosta造ch trzech narz璠ziach marketingu mix, kt鏎e mog wp造n望 na uzyskiwanie lepszych notowa owoc闚 deserowych.

Produkt. Moim zdaniem, obecnie kluczow rol odgrywa zr騜nicowanie w Polsce oferty handlowej. Dzia豉nia rynkowe powinno si wi璚 odnosi nie do truskawek jako gatunku, ale do poszczeg鏊nych jego odmian. Polski konsument jest coraz lepiej zorientowany w kwestiach smaku, wygl康u, i jako軼i owoc闚, a coraz cz窷ciej tak瞠 odmian. Cz瘰t cech sprzedawc闚 jest natomiast niewiedza, kt鏎ej konsekwencj jest brak nazw odmian na oferowanych produktach w punktach sprzeda篡 detalicznej. Punktem wyj軼ia do wszelkich decyzji dotycz帷ych kreowania wizji produktu musi by analiza potrzeb klient闚, kt鏎a wska瞠 preferowane odmiany czy formy podania towaru.

Du篡m b喚dem, cz瘰to pope軟ianym przez plantator闚 truskawek, jest niewystarczaj帷y poziom lub zupe軟y brak polityki dotycz帷ej opakowa. Z moich obserwacji wynika, 瞠 sprzeda bezpo鈔ednia, zar闚no w miejscu produkcji owoc闚, jak i w punktach sprzeda篡 detalicznej, a nawet przy wysy販e owoc闚 na eksport, wci捫 odbywa si z pomini璚iem kwestii opakowa. Truskawki z regu造 sprzedawane s w drewnianych 逝biankach, cz瘰to u篡wanych przez wiele lat. Brudne, czasem sple郾ia貫 koszyki, wy這穎ne gazet z pewno軼i nie przyci庵aj potencjalnego klienta. Podobnie jest w przypadku opakowa plastikowych, kt鏎e, nieoczyszczone po poprzednim sezonie, ponownie trafiaj do obrotu. Osobi軼ie nie jestem zwolennikiem (ze wzgl璠闚 ekologicznych) opakowa plastikowych, ale istnieje wiele ich zamiennik闚. W moim gospodarstwie u篡wamy tylko nowych, drewnianych koszyk闚 wysokiej jako軼i oraz kartonowych opakowa mieszcz帷ych 0,5 kg lub 1 kg owoc闚. Takie opakowania s dobrze odbierane przez klient闚, g堯wnie ze wzgl璠u na atrakcyjny wygl康 oferowanych w nich truskawek, wra瞠nie "ekologii" oraz optymaln mas (trus­kawki kupowane do jednorazowej konsumpcji). Wyr騜nia je tak瞠 豉two嗆 znakowania i zalety logistyczne (partie towaru uk豉dane s w wi瘯szych platonach) Zmiana rodzaj闚 opakowa pozwala na lepsze dotarcie do wi瘯szej liczby segment闚 rynkowych, a co za tym idzie, u豉twia zbyt. Nie wolno te pomija kwestii zwi您anych z dyrektywami dotycz帷ymi znakowania produkt闚 w UE.

Promocja. Coraz wi瘯sz rol odgrywa kreowanie dobrego wizerunku firmy, kt鏎y stanowi podwaliny do ekspansji marki z rynku lokalnego na regionalny, krajowy, a nawet mi璠zynarodowy. Wa積ym czynnikiem promocji firmy mo瞠 by wdro瞠nie znaku firmowego, potocznie okre郵anego jako logo (rysunek).

Logo nale篡 umieszcza na jak najwi瘯szej liczbie przedmiot闚 zwi您anych z dzia豉lno軼i przedsi瑿iorstwa: nieruchomo軼iach, maszynach, samochodach czy opakowaniach. Ostatnio wprowadzi貫m dla pracownik闚 w豉snej sieci detalicznej czerwone koszulki i zielone czapki z nadrukiem marki. Logo zamierzam r闚nie umie軼i na konstrukcjach stoisk handlowych.

Dystrybucja. W przysz這軼i planuj import plastikowych pawilon闚 w kszta販ie truskawki, z przeznaczeniem na stoiska handlowe. Spotka這 si to z bardzo przychyln opini instytucji, kt鏎a decyduje o wydawaniu pozwole na handel produktami rolnymi wzd逝 pas闚 drogowych. Trendy wskazuj, i nieestetyczne stoiska sezonowe nie b璠 uzyskiwa造 takich pozwole. Dodatkowym atutem, wp造waj帷ym w du篡m stopniu na popyt na truskawki w danej sieci, jest dysponowanie odpowiednim personelem handlowym. Wed逝g mnie, najlepsze wyniki sprzeda篡 maj atrakcyjne kobiety w wieku do 25 lat. Z do鈍iadczenia wiem, i kwestia ta wyra幡ie intensyfikuje zbyt, zw豉szcza w newralgicznych, ruchliwych punktach miasta. Wa積 spraw jest tak瞠 tzw. punkt przyporz康kowania produktu klientowi. Okazuje si, i czasami w pozornie atrakcyjnym i ruchliwym miejscu zbyt truskawek jest niewielki lub wr璚z bardzo ma造. Wynika to z psychologicznych kwestii zwi您anych z celem przebywania ludzi w r騜nych miejscach. Punkty handlowe najlepiej jest umieszcza w ci庵ach handlowych, w kt鏎ych g堯wnym celem przemieszczania si ludzi s zakupy, szczeg鏊nie warzyw i owoc闚. Przekona貫m si, i nie najlepszym punktem sprzeda篡 truskawek s okolice hipermarket闚. W poprzednim sezonie postanowi貫m otworzy jedno ze swoich stoisk na t這cznym ci庵u ruchu pieszego w okolicy jednego z takich sklep闚. Mierno嗆 wynik闚 sprzeda篡 by豉 wprost przera瘸j帷a. Obok stoiska przechodzi這 kilka tysi璚y os鏏 dziennie, a dzienna sprzeda wynosi豉 czasem zaledwie 20 kg. Okazuje si, i Polacy, w przeciwie雟twie np. do Niemc闚, nie s przekonani do kupowania owoc闚, zw豉szcza nowalijek, w hipermarketach. Identyczne do鈍iadczenia mieli rolnicy wsp馧pracuj帷y z du篡mi sieciami na Dolnym 奸御ku. Podobnie wygl康a lokalizowanie punkt闚 sprzeda篡 wzd逝 ruchliwych ci庵闚 instytucjonalno-urz璠owych. Sprzeda w takich miejscach jest relatywnie ma豉, a najlepiej sprzedaj si tam ma貫 opakowania (np. p馧kilogramowe), kupowane przez pracownik闚 r騜nych instytucji na 郾iadania.


powr鏒

 

Szk馧karstwo | plantpress.pl | archiwum | kontakt | polityka prywatno軼i
  © 1999-2013 Plantpress Sp. z o.o.
 

NOTA PRAWNA

Materia造 umieszczone na tym portalu obj皻e s ochron wynikaj帷 z ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a w豉軼icielem ich autorskich praw maj徠kowych jest Plantpress sp. z o.o z siedzib w Krakowie.

Plantpress sp. z o.o z siedzib w Krakowie zastrzega w rozumieniu art. 25 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, i dalsze rozpowszechnianie aktualnych artyku堯w opublikowanych na tym portalu jest zabronione niezale積ie od celu w jakim rozpowszechnienie mia這by nast徙i, lub u篡tego 鈔odka przekazu.