Has這 Ogrodnicze - strona g堯wna  
       
 

Zapraszamy na portal ogrodniczy ogrodinfo.pl

ogrodinfo.pl

Szukaj: w roku: w kategorii:

SADOWNICTWO

M。ZNIAK JABΜNI W NADCHODZ。YM SEZONIE

Mgr Sylwester Masny

Numer archiwalny: 04/2007


M帷zniak jab這ni jest drug, po parchu jab這ni, najcz瘰tsz chorob jab這ni. Jego nasilenie zale篡 przede wszystkim od podatno軼i odmiany i warunk闚 atmosferycznych, a te w drugiej po這wie minionego roku i ostatniej zimy sprzyja造 rozwojowi sprawcy tej choroby.


Podatno嗆 odmian

Spo鈔鏚 starszych odmian najsilniej pora瘸ne przez m帷zniaka jab這ni s: 'Cortland', 'Paulared', 'Jerseymac', 'Lodel' oraz 'Idared', kt鏎ego procentowy udzia w uprawie jab這ni jest wci捫 znaczny. Odmiany, takie jak: 'Gala', 'Jonagold' czy 'Lobo', klasyfikowane jako 鈔ednio podatne, w czasie upalnej pogody i sporadycznych opad闚 deszczu ulegaj jednak silnemu pora瞠niu. Co pewien czas, w wyniku intensywnych prac hodowlanych, do uprawy wprowadza si nowe odmiany jab這ni. Nale篡 jednak zwr鏂i uwag, 瞠 mimo stara hodowc闚 nie ma odmiany idealnej, kt鏎a by豉by zar闚no odporna na wszystkie choroby, jak i zaspokaja豉 preferencje smakowe konsument闚. Spo鈔鏚 odmian odpornych na parcha 'Rajka', 'Rubinola' i 'Topaz' wykazuj ma陰 podatno嗆 na m帷zniaka, natomiast ma這 podatna na parcha jab這ni 'Pinova' jest podatna na m帷zniaka jab這ni.

Szkodliwo嗆 tej choroby jest r騜na zar闚no dla poszczeg鏊nych odmian, jak i dla drzew w r騜nym wieku. W sadach w pe軟i owocuj帷ych nie jest uzasadniona intensywna ochrona, kt鏎a ma ca趾owicie wyeliminowa m帷zniaka. Zabiegi te powinny by prowadzone na podstawie wynik闚 lustracji, a wi璚 nasilenia choroby w sadzie (kwaterze). Inaczej natomiast nale篡 chroni m這de sady. W efekcie zabieg闚 przyrastaj帷e p璠y powinny by ca趾owicie zabezpieczone przed infekcj.
W przeciwnym razie zaka瞠nie p彗闚 wierzcho趾owych spowoduje deformacje i zahamuje wzrost p璠闚 oraz utrudni, a nawet uniemo磧iwi, prawid這we formowanie koron m這dych drzew.

Warunki klimatyczne a rozw鎩 m帷zniaka

Grzyb Podosphaera leucotricha, kt鏎y wywo逝je m帷zniaka prawdziwego jab這ni, jest paso篡tem obligatoryjnym, a wi璚 do prze篡cia i rozwoju wymaga 篡wej tkanki gospodarza. Zimuje on w postaci strz瘼ek grzybni w 篡wych p彗ach jab這ni. Wiosn grzybnia jest jedynym 廝鏚貫m infekcji pierwotnej rozwijaj帷ych si p彗闚. Grzyb zasiedla m這de li軼ie (fot. 1) i p彗i kwiatowe, powoduj帷 ich zniekszta販enia. Najcz窷ciej ju przed kwitnieniem na pora穎nych organach pojawia si m帷zysty nalot z這穎ny z grzybni i zarodnik闚 konidialnych, kt鏎e s przyczyn infekcji wt鏎nych. Stopie pora瞠nia drzew w danym sezonie zale篡 przede wszystkim od obfito軼i zarodnik闚 konidialnych i warunk闚 atmosferycznych. Na nasilenie m帷zniaka bezpo鈔ednio wp造wa wielko嗆 廝鏚豉 infekcji pierwotnej, tzn. procent pora穎nych w poprzednim sezonie p彗闚 i ich przezimowanie. Naturalne ograniczenie 廝鏚豉 infekcji pierwotnych najlepiej wida po mro幡ych zimach, po kt鏎ych nast瘼uje wyra幡e za豉manie si nasilenia m帷zniaka jab這ni w sadach. Pora穎ne p彗i s bardziej wra磧iwe na przemarzni璚ie ni zdrowe. Kilkunastostopniowe mrozy jesieni i wiosn b康 temperatura poni瞠j –30°C zim powoduj zamieranie pora穎nych p彗闚. A wraz z gospodarzem zamiera tak瞠 grzybnia m帷zniaka.


Fot. 1. M這de li軼ie jab這ni pora穎ne przez m帷zniaka jab這ni

Tegoroczna zima sprzyja豉 dobremu przezimowaniu m帷zniaka jab這ni. 字ednia miesi璚zna temperatura powietrza, mierzona na wysoko軼i 2,0 m nad gruntem w rejonie Skierniewic, by豉 wy窺za od 0°C i wynosi豉: w listopadzie 5,7°C, w grudniu 3,8°C, w styczniu 3,3°C. Jest to z pewno軼i anomalia pogodowa. Najwi瘯sze spadki temperatury zarejestrowano w styczniu (–12,7°C) i w lutym (–17,1°C). Mro幡e zimy (np. 2005/2006), kt鏎e powoduj przemarzanie p彗闚 z zimuj帷 grzybni sprawcy m帷zniaka (fot. 2), zdarzaj si rzadko. Mimo 瞠 zim 2005/2006 鈔ednia miesi璚zna temperatura powietrza w rejonie Skierniewic, na wysoko軼i 2,0 m nad gruntem wynosi豉: w styczniu –9,0°C, w lutym –3,2°C i w marcu –1,6°C, a w czasie silnych mroz闚 — w styczniu –31,6°C, w lutym –19,9°C, to nie przemarz造 wszystkie p彗i, w kt鏎ych zimowa m帷zniak jab這ni.

Wiosn 2006 r. w naszych sadach wida by這 wyra幡e zmniejszenie nasilenia si objaw闚 infekcji pierwotnych m帷zniaka jab這ni, w wielu innych trudno by這 dostrzec t chorob. Czynnikiem, kt鏎y utrudnia rozw鎩 m帷zniaka prawdziwego, s te opady deszczu, kt鏎e w 2006 r. mog造by utrzyma obni穎ny poziom m帷zniaka jab這ni po mro幡ej zimie, je郵i ich wielko嗆 by豉by r闚na lub wi瘯sza od 鈔edniej wieloletniej. Tak si jednak nie sta這. Od pocz徠ku maja do ko鎍a lipca w rejonie Skierniewic rejestrowali鄉y drastyczny deficyt opad闚, kt鏎y wynosi w maju — 18,1 mm, w czerwcu — 28,6 mm i w lipcu — 70,5 mm, co w por闚naniu ze 鈔edni wieloletni z lat 1991–2000 okaza這 si zmniejszeniem si poziomu opad闚 w tych miesi帷ach, odpowiednio, o 31%, 39% i 98%. Dodatkowym czynnikiem, kt鏎y wp造wa na nasilenie wyst徙ienia m帷zniaka, by豉 upalna pogoda w drugiej po這wie czerwca i w lipcu (鈔ednia temperatura powietrza by豉 wy窺za o 3,4°C od 鈔edniej wieloletniej dla lipca w latach 1991–2000). W Sadzie Do鈍iadczalnym w D帳rowicach k. Skierniewic pod koniec lipca na niechronionych drzewach odmiany 'Cortland' obserwowano ponad 88% li軼i z objawami m帷zniaka jab這ni, na innych odmianach pora瞠nie by這 jeszcze wi瘯sze ('Idared' i 'Jonagold' — ponad 97%, 'Gala' — ponad 99%). Tak wi璚 na wszystkich m這dych przyrostach (p璠ach) na kontrolnych drzewach ocenianych odmian obserwowano objawy tej choroby, cho w kwietniu na tych samych drzewach objawy infekcji pierwotnych by造 prawie niewidoczne (poni瞠j 0,2% pora穎nych p璠闚).


Fot. 2. Przemarzni皻y p彗 jab這ni

W tym roku spadki temperatury w niekt鏎ych rejonach kraju w styczniu i lutym mog造 spowodowa pewne uszkodzenia p彗闚 i ograniczy 廝鏚這 infekcji w nadchodz帷ym sezonie. Na znacznym obszarze kraju mrozy nie by造 jednak wystarczaj帷o du瞠, aby radykalnie zmniejszy 廝鏚這 infekcji pierwotnych. Sytuacja mo瞠 si jednak zmieni, gdy zima jeszcze si nie sko鎍zy豉 (tekst powsta w lutym — red.). Je郵i tegoroczna zima nie uszkodzi pora穎nych p彗闚, nale篡 liczy si z konieczno軼i wykonania w wielu sadach wczesnowiosennych zabieg闚, aby ograniczy 廝鏚這 infekcji m帷zniaka jab這ni. Jednym z nich jest wycinanie pora穎nych p璠闚, na kt鏎ych wczesn wiosn na rozwijaj帷ych si p璠ach wegetatywnych i kwiatostanach (fot. 3) pojawiaj si objawy m帷zniaka jab這ni. Je郵i z przyczyn technicznych wycinanie p璠闚 b璠zie niemo磧iwe, nale篡 stosowa fungicydy, kt鏎e hamuj zarodnikowanie grzyba. W du篡ch, produkcyjnych sadach wycinanie pora穎nych p璠闚 jest zbyt pracoch這nne i rzadko praktykowane, ale z punktu widzenia integrowanej ochrony bardzo polecane.


Fot. 3. Kwiaty z objawami m帷zniaka nale篡 wycina

Zwalczanie

Podstaw ograniczania 廝鏚豉 infekcji m帷zniaka jab這ni s wi璚 najcz窷ciej zabiegi chemiczne wykonywane w okresie r騜owego p彗a lub na pocz徠ku kwitnienia. Decyzj o konieczno軼i opryskiwania nale篡 podj望 na podstawie wynik闚 lustracji, gdy pojawiaj si widoczne objawy infekcji pierwotnej. W sadach owocuj帷ych, w kt鏎ych pora瞠nie p璠闚 przekracza 4% i p璠y nie s wycinane, zabieg trzeba wykona w okresie r騜owego p彗a lub na pocz徠ku kwitnienia.

W tym okresie panuje cz瘰to niska temperatura, dlatego nale篡 zwr鏂i uwag na w豉軼iwy dob鏎 fungicydu. Warto w tym czasie pami皻a o fungicydach siarkowych, takich jak Siarkol Extra 80 WP, Tiowol 800 SC, Tiotar 800 SC czy Ipotar 600 SC, kt鏎ych efektywno軼i dzia豉nia nie ogranicza niska temperatura. Nie powinno si natomiast ich stosowa w temperaturze wy窺zej ni 25°C, gdy mog by toksyczne dla m這dych li軼i i zawi您k闚. Dobrym fungicydem do zwalczania m帷zniaka jest te Nimrod 250 EC, kt鏎y wykazuje silne i d逝gotrwa貫 dzia豉nie hamuj帷e zarodnikowanie grzyba, tak瞠 w temperaturze poni瞠j 10°C.

Wa積y jest te program ochrony przed m帷zniakiem jab這ni po kwitnieniu jab這ni. Rozw鎩 wegetatywny drzew jest w闚czas bardzo intensywny i w sadzie jest m這da, podatna na zaka瞠nie tkanka. Jest to tak瞠 okres ochrony przed parchem jab這ni. Dlatego warto tak dobiera fungicydy, aby po陰czy zabiegi przeciwko parchowi jab這ni ze zwalczaniem m帷zniaka jab這ni. W tym okresie podstawowe znaczenie ma te ograniczanie 廝鏚豉 infekcji wt鏎nych, a wi璚 zarodnikowania grzyba P. leucotricha. W ochronie jab這ni przed m帷zniakiem polecane s w闚czas liczne fungicydy systemiczne z grupy IBE (inhibitory biosyntezy ergosterolu), kt鏎e stosuje si r闚nie przeciwko parchowi. Nale篡 jednak pami皻a, 瞠 s one skuteczne w temperaturze powy瞠j 12°C.

Inn grup fungicyd闚, uwzgl璠nian w programach ochrony przed parchem jab這ni, dobrze ograniczaj帷 rozw鎩 m帷zniaka, s strobiluryny (Ardent 500 SC, Discus 500 WG i Zato 50 WG). Nale篡 jednak pami皻a, 瞠 fungicyd闚 strobilurynowych, podobnie jak preparat闚 z grupy IBE, nie mo積a stosowa cz窷ciej ni 2 razy w sezonie. Jest to bardzo wa積e ze wzgl璠u na strategi antyodporno軼iow.


powr鏒

 

Szk馧karstwo | plantpress.pl | archiwum | kontakt | polityka prywatno軼i
  © 1999-2013 Plantpress Sp. z o.o.
 

NOTA PRAWNA

Materia造 umieszczone na tym portalu obj皻e s ochron wynikaj帷 z ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a w豉軼icielem ich autorskich praw maj徠kowych jest Plantpress sp. z o.o z siedzib w Krakowie.

Plantpress sp. z o.o z siedzib w Krakowie zastrzega w rozumieniu art. 25 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, i dalsze rozpowszechnianie aktualnych artyku堯w opublikowanych na tym portalu jest zabronione niezale積ie od celu w jakim rozpowszechnienie mia這by nast徙i, lub u篡tego 鈔odka przekazu.